In 2018 besliste de regionale mandaatgroep om een welzijnskoepel op arrondissementele schaal (arrondissement Mechelen) op te richten, gedragen door de lokale besturen en met IGEMO als initiële coördinator. De welzijnskoepel Regio Rivierenland startte formeel op 1 januari 2020 en groeide uit tot een netwerkstructuur van 12 lokale besturen, met als missie het versterken van het lokaal welzijnsbeleid. De focus lag op belangenbehartiging, kennis- en expertisedeling en het maximaliseren van externe financiering, zonder lokale verantwoordelijkheden te regionaliseren of een regionaal OCMW te creëren.
In 2024–2025 werd een grondig evaluatietraject doorlopen van opdracht, structuur en coördinatiefunctie. Dit mondde uit in een beslissing van de regionale mandaatgroep (6 juni 2025) en de beleidsgroep welzijn (12 juni 2025) om de coördinatie over te hevelen van IGEMO naar een lokaal bestuur, met als motieven een hogere effectiviteit (betere inbedding in de lokale realiteit) en grotere kostenefficiëntie. Stad Lier en stad Mechelen stelden zich kandidaat; in overleg werd beslist dat Lier het formele werkgeverschap en de inbedding van de coördinator opneemt. De vernieuwde werking wordt geraamd op een jaarlijks budget van 120.000 euro (geïndexeerd), gefinancierd via een verdeelsleutel op basis van inwonersaantallen.
De nieuwe samenwerkingsovereenkomst treedt in werking op 1 juli 2026, na opzeg van de overeenkomst met IGEMO met een overgangsperiode om de continuïteit te garanderen. De welzijnskoepel blijft functioneren als een solidaire regionale samenwerking met één stem per gemeente, een beleidsgroep “welzijn” als centraal beheersorgaan, ondersteund door werkgroepen en een ingebedde coördinator. De werking focust op beleidsafstemming, bovenlokale strategievorming, gezamenlijke dienstverlening via een afnamemodel en versterking van financiële slagkracht, met behoud van de lokale autonomie van de deelnemende besturen.
Uit informatie van ons OCMW blijkt dat er vandaag géén volledige en betrouwbare cijfers beschikbaar zijn over de nationaliteit van personen die gebruikmaken van sociale steunmaatregelen in Puurs-Sint-Amands.
Wat het leefloon betreft, zijn er wel beperkte cijfers: van de 88 lopende dossiers hebben 51 personen de Belgische nationaliteit en 37 een niet-Belgische nationaliteit (58% – 42%).
Voor sociale woningen blijkt echter dat deze gegevens eenvoudigweg niet beschikbaar zijn in de software die gebruikt wordt. De sociale huisvestingsmaatschappij Woonveer geeft overigens aan dat in hun systemen slechts één nationaliteit per persoon wordt geregistreerd, en dat informatie over dubbele of meervoudige nationaliteit volledig ontbreekt. Hierdoor is het onmogelijk om een correct beeld te krijgen van de samenstelling van zowel de bewoners als de kandidaten voor sociale woningen.
Dit gebrek aan transparantie is problematisch. In een context van een acute sociale wooncrisis – waarbij volgens cijfers vanuit het kabinet van Vlaams minister van Wonen Hans Bonte vier op de tien mensen meer dan tien jaar moeten wachten op een sociale woning – is het essentieel dat het beleid volledig inzicht heeft in wie beroep doet op deze schaarse steunmiddelen.
Zonder correcte cijfers is een doordacht en rechtvaardig beleid onmogelijk. Onze inwoners hebben namelijk recht op duidelijkheid. Zij hebben recht om te weten hoe de sociale middelen worden verdeeld, en in welke mate deze terechtkomen bij mensen die hier al jarenlang wonen en bijdragen aan ons sociaal systeem, tegenover nieuwkomers die – in veel gevallen zelfs niet eens over onze nationaliteit beschikken – maar eveneens beroep doen op deze voorzieningen.
De medewerkers van de dienst waren in 2025 gestart met de actualisatie van de afsprakenwijzer/overeenkomst. In kader van de aangekondigde inspectieronde voor de zomer hebben wij de overeenkomst grondig geëvalueerd op basis van het draaiboek handelingskader gezinszorg die werd voorbereid door het departement Zorg, team thuiszorg. Het draaiboek is een toelichting en verdere interpretatie van de regelgeving. Wij hebben dit draaiboek naast onze afspraken die in de overeenkomst werden opgenomen gelegd en deze aangepast conform de richtlijnen. Voor alle diensten werd een remediëringstraject gevraagd vanuit het departement om zich voor de inspectie in regel te stellen met de regelgeving. Vanaf april 2026 kan onze dienst geïnspecteerd worden. In het remediëringsplan voor de dienst gezinszorg OCMW Puurs-Sint-Amands hebben wij een vernieuwing van de afsprakennota met onze gebruikers opgenomen en deze wordt ter goedkeuring voorgelegd aan de OCMW-Raad.